OEE is de afkorting voor Overall Equipment Effectiveness. Letterlijk vertaald: algemene apparaat beschikbaarheid. De OEE wordt uitgedrukt in een percentage en is dé manier om de productiviteit en effectiviteit van een machine uit te drukken. Het percentage geeft aan welk deel van de productietijd de machine operationeel is, hoe snel er geproduceerd is en hoeveel kwalitatief goede producten er geproduceerd zijn. Hoe dichter de OEE bij de 100%, hoe beter dat is.
Het doel en de voordelen van de OEE
Het in kaart brengen van de OEE gebeurt om inzicht te krijgen in de productiviteit en effectiviteit van jouw totale machinepark. De OEE is een veelgebruikte KPI binnen de productie en wordt gebruikt om het onderhoud beter op peil te krijgen en te verbeteren. Het dient tevens als input voor het preventief onderhoud.
OEE berekening
Om de OEE te kunnen berekenen moet gekeken worden naar drie onderdelen:
- Beschikbaarheid: hierbij wordt gekeken naar het percentage stilstand van de machine. Is de score 100%? Dan heeft de machine geen enkele keer stilgestaan tijdens de productietijd.
- Prestatie: het tempo waarin het proces uitgevoerd wordt. Bij een score van 100% is het proces uitgevoerd zo snel als mogelijk was.
- Kwaliteit: een kwaliteitsscore van 100% betekent dat alle output voldoet aan de kwaliteitseisen.
Voorbeeld: een machine draait in de ideale situatie 16 uur per dag en kan in die tijd 120 producten maken. In werkelijkheid heeft de machine 1,6 uur stilgestaan en 75 producten afgeleverd. De kwaliteit van 15 van deze producten was onvoldoende.
De OEE is in dit geval 50%.
Hoe start je met het meten van OEE?
De betekenis van OEE is helder, maar de start in de praktijk vraagt om duidelijke afspraken. Het is eigenlijk niet zo moeilijk, zolang je maar klein begint. Focus je eerst op één productielijn of één kritische machine.
Leg direct vast wat je precies gaat meten en wat je als ‘verlies’ beschouwt. Kies hierbij één vaste cyclustijd als referentie voor de prestatie. Dit voorkomt eindeloze discussies op de werkvloer en zorgt ervoor dat de cijfers tussen verschillende ploegen eindelijk echt vergelijkbaar worden.
OEE meten: handmatig of digitaal?
Je kunt OEE op twee manieren in kaart brengen. Beide methodes werken, maar de kwaliteit van je inzicht verschilt enorm.
- Handmatige registratie op papier: Je noteert stilstand, aantallen en afkeur op een formulier per shift. Later voert iemand deze gegevens in Excel in voor de OEE-berekening. Dit is een prima start voor een eerste nulmeting, maar de keerzijde is dat data vaak onvolledig is of te laat wordt verwerkt.
- Volledig digitaal registreren: Je registreert stops direct bij de bron. Met een CMMS zoals McMain kiezen monteurs simpelweg de juiste stopreden via de app op hun mobiele telefoon of tablet. Je ziet trends per lijn en ploeg direct in een dashboard, zonder extra administratie. Dit maakt je verbeteracties vele malen concreter en zorgt dat je data altijd 100% betrouwbaar is.
Waarom digitaliseren bijna altijd wint:
- Tijdswinst: Geen overtypen of handmatige lijstjes meer nabellen.
- Nauwkeurigheid: Data komt direct uit de systemen, wat menselijke fouten minimaliseert.
- Realtime bijsturen: Je ziet nú wat er gebeurt, niet pas aan het einde van de week.
OEE checklist: houd het werkbaar
Om te voorkomen dat OEE een theoretisch ‘feestje’ van het management wordt, helpt deze checklist je om de focus op de werkvloer te houden:
- Leg je definities vast: Voorkom een definitiediscussie die maanden duurt. Kies één performance cyclustijd (bijvoorbeeld die van de machinefabrikant) en blijf daar consistent bij.
- Kies realistische doelen: Te ambitieuze doelen zorgen voor schouderophalen bij operators (“dat halen we toch nooit”). Kies haalbare stappen zodat het team ook echt successen kan vieren.
- Log downtime en kwaliteit nauwkeurig: Maak harde afspraken over wat ‘gepland’ en ‘ongepland’ is. Denk aan een kleurwissel bij spuitgieten: is de uitval tijdens de wissel scrap, of is dit ingecalculeerde downtime? Spreek één taal.
- Spreek dezelfde taal: Zorg dat de operator, monteur en engineer dezelfde termen gebruiken. Alleen dan kun je storingen echt analyseren en de kernoorzaak aanpakken.
Asset management software en OEE
Het berekenen van de OEE kan handmatig, maar het is makkelijker wanneer er een koppeling met onderhoudssoftware is. Zeker als je minder fouten wilt en sneller inzicht nodig hebt.
Hoewel vrijwel iedereen op de werkvloer de zwakke plekken in het proces vaak wel kan aanwijzen, is niet iedereen een technicus die de precieze oorzaak kan duiden. Daarom is het essentieel om met behulp van objectieve data aan te tonen wat die zwakke plekken nu echt zijn en waar de grootste kansen voor verbetering liggen.
Binnen de asset management software van McMain is het mogelijk om stilstandtijden van machines toe te voegen. Je werkt met digitale werkbonnen en een mobiele app voor monteurs. Je koppelt storingen aan assets, waardoor herhaalproblemen zichtbaar worden. Deze stilstand-tijdregistratie is de eerste stap om te komen tot de OEE.
Vervolgens wordt dit afgezet tegen de oorzaak van de stilstand. Veelvoorkomende oorzaken hiervan zijn slijtage, vervuiling of het onjuist bedienen van de machine. Door dit tegen elkaar af te zetten, krijg je zicht op de zwakke plekken van de machine en weet je waar verbeterslagen mogelijk zijn. Met een grafisch planbord plan je werk slimmer en voorkom je ad-hoc acties. Aan de hand daarvan kan een verbeterplan gemaakt worden. Zo wordt de OEE-betekenis praktisch, omdat je sneller kunt verbeteren.
Wil je ook de OEE van jouw machines verhogen?
Wil je na het lezen van dit artikel zelf aan de slag met CMMS software om jouw gekozen onderhoudsstrategieën efficiënt uit te voeren? Dan kan met de gratis 30 dagen trial van McMain Online. Je krijgt dan toegang tot alle functionaliteiten van de software zodat je deze zelf kunt uitproberen.
Heb je hier vragen over of wil je meer weten over digitaal onderhoudsbeheer? Neem dan contact met ons op via +31(0)341-750 500 of [email protected]. We staan voor je klaar!
